Gestijld of gestyled: gestyled is juist, en zo werkt de regel voor Engelse werkwoorden

Gestijld of gestyled: gestyled is juist, en zo werkt de regel voor Engelse werkwoorden

Het is gestyled, niet gestijld. Gestyled is het voltooid deelwoord van het werkwoord stylen, dat we uit het Engels (to style) hebben overgenomen. Nederlandse spellingregels schrijven voor dat je bij zo'n leenwerkwoord de Engelse stam behoudt en daar een Nederlandse uitgang aan plakt. De stam is style, de laatste klank die je hoort is een l, en die staat niet in 't kofschip, dus het voltooid deelwoord eindigt op d: gestyled. "Gestijld" bestaat niet, omdat er geen Nederlands werkwoord "stijlen" bestaat; stijl is een zelfstandig naamwoord, geen werkwoord. Je schrijft dus "haar haar is gestyled", "een gestylede outfit" en "de kamer is helemaal gestyled".

Waar komt de twijfel tussen gestijld en gestyled vandaan?

De verwarring ontstaat doordat stylen en stijl hetzelfde klinken en allebei met vormgeving te maken hebben. Wie iets stylet, geeft het een bepaalde stijl. Het is dan ook logisch dat veel mensen denken dat het werkwoord van stijl is afgeleid en dus "stijlen" moet zijn, met ij. Maar het Nederlands kent dat werkwoord niet. Het werkwoord dat we gebruiken komt rechtstreeks uit het Engels, en daarmee ook de spelling met y.

Een tweede oorzaak is dat de Engelse spelling vreemd oogt in een Nederlandse zin. "Gestyled" met een y en een stille e ziet er voor veel mensen niet Nederlands uit, waardoor ze het instinctief willen vernederlandsen. Toch is dat precies wat de spellingregels niet toestaan: leenwoorden houden de spelling van de stam uit de brontaal.

Welke regel geldt voor Engelse werkwoorden in het Nederlands?

Engelse werkwoorden worden in het Nederlands vervoegd als zwakke werkwoorden. Je neemt de Engelse stam en plakt er de normale Nederlandse uitgangen aan vast: ik style, jij stylet, hij stylet, wij stylen, ik stylede, wij styleden, gestyled. De keuze tussen d en t in de verleden tijd en het voltooid deelwoord bepaal je met 't kofschip, op basis van de laatste klank die je hoort in de Engelse uitspraak. Bij stylen hoor je een l, dus d: stylede, gestyled.

Bij andere Engelse werkwoorden hoor je een klank uit 't kofschip en krijg je een t: ik relaxte, gerelaxt; ik checkte, gecheckt; ik faxte, gefaxt. En soms blijft een stille e uit het Engels staan, zoals bij gedeletet, geüpdatet en gerecyclet. Dat ziet er even wennen uit, maar het is de officiële spelling. De Nederlandse Taalunie legt de regel uit op Taaladvies.net, en de juiste vormen kun je per werkwoord opzoeken in de Woordenlijst Nederlandse Taal.

Hoe schrijf je gestyled in verschillende zinnen?

Als voltooid deelwoord na een hulpwerkwoord: "Ze heeft haar haar gestyled voor de bruiloft." "De etalage is door een professional gestyled." Als bijvoeglijk naamwoord voor een zelfstandig naamwoord krijgt het een buigings-e: "een gestylede outfit", "het gestylede interieur", "gestylede krullen". Let op dat de stille e van style gewoon blijft staan: gestylede, niet gestylde.

In de tegenwoordige tijd: "De kapper stylet je haar in twintig minuten." "Jij stylet je kamer met tweedehands meubels." In de verleden tijd: "Vorige week stylede ik de hele woonkamer opnieuw." "Zij styleden de modellen voor de fotoshoot." Overal blijft de y uit het Engels behouden. De vormen "stijlt", "stijlde" en "gestijld" komen in geen enkel geval voor.

Welke vergelijkbare woorden zorgen voor dezelfde fout?

Er zijn meer Engelse werkwoorden waarbij Nederlanders de spelling willen aanpassen. Denk aan gedownload (niet gedownloadet of gedownloot), gegoogeld (met Nederlandse vervoeging omdat de stam googel is), geliket (met stille e en een t, omdat je een k hoort), geüpload, gesaved (met d, omdat je een v hoort), gecoacht en gemanaged. In al deze gevallen geldt dezelfde aanpak: Engelse stam, Nederlandse uitgang, 't kofschip op de gehoorde klank.

Daarnaast zijn er woorden die wél met ij en stijl worden geschreven, omdat ze van het zelfstandig naamwoord afgeleid zijn: stijlvol, stijlloos, stijlfout, stijlfiguur, huisstijl en kapstijl. Die hebben niets met het werkwoord stylen te maken. "Een stijlvolle outfit" is dus juist, en "een gestylede outfit" ook; alleen "gestijld" valt tussen wal en schip. Het Genootschap Onze Taal heeft over dit soort twijfelgevallen handige adviezen online staan.

Waar kom je gestyled in de praktijk tegen?

Het woord duikt vooral op in de kappers- en modewereld, in interieurteksten en in advertenties. Kappers schrijven "geknipt en gestyled" op hun prijslijst, webshops beschrijven een "volledig gestylede look", makelaars laten een woning "stylen" voor de verkoopfoto's en bruiloftsplanners stylen de trouwlocatie. In al die teksten gaat het regelmatig mis, en dat valt op bij klanten die zelf wél weten hoe het moet. Een spelfout in een menukaart of een productomschrijving komt slordig over, zeker in een branche die juist om verzorging en detail draait.

Schrijf je zelf zulke teksten, controleer dan ook de afgeleide woorden: styling (niet stijling), stylist en styliste (niet stijlist), hairstylist en foodstylist. Allemaal met een y, omdat ze rechtstreeks van het Engelse style zijn afgeleid. Een spellingcontrole in je tekstverwerker herkent gestijld meestal wel als fout, maar niet altijd, dus het blijft verstandig om het zelf te weten.

Hoe onthoud je het verschil snel?

Het eenvoudigste ezelsbruggetje: stylen komt uit het Engels, en in het Engels schrijf je style met een y. Zodra je het werkwoord gebruikt (iets stylen, gestyled worden), houd je die y. Zodra je over de stijl zelf praat (een mooie stijl, stijlvol), gebruik je de ij. Twijfel je, vervang het woord dan door "vormgegeven": past dat, dan is het gestyled; past "met smaak" beter, dan is het stijlvol.

Wie online zoekt naar "gestijld of gestyled" krijgt bij elke betrouwbare bron hetzelfde antwoord. Het woordenboek van Van Dale vermeldt stylen met de vervoeging stylede en gestyled, en een algemeen overzicht van hoe het Nederlands met Engelse leenwoorden omgaat vind je op Wikipedia. Met die bronnen en het ezelsbruggetje schrijf je het voortaan in één keer goed: gestyled, met een y en een d.